17. اسفند 1396 - 7:05   |   کد مطلب: 294341
سراب روانسر: شهرستان روانسر دارای آثار پیش از تاریخی و تاریخی مهمی است و از این لحاظ در باستان‌شناسی غرب کشور جایگاه ویژه‌ای دارد.

به گزارش سراب روانسر، قدیمیترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی بازمی‌گردد که حداقل از حدود ۵۰ هزار سال تا ۱۲ هزار سال پیش را شامل می‌شود که بقایای آنها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شده‌است.

 

 

از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیای فیل است که مربوط به دوره پلیستوسن است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شده‌است.

 

 

از اصلی ترین آثار روانسر، تپه موسایی و دو تپه مجاور آن است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود ۷ هزار سال پیش) تا زمانهای اخیر مورد سکونت انسان بوده‌است.

 

 

تپه های سه گانه موسایی در روانسر با ارتفاع بیش از 10 متر از نقطه ورود به شهر بخوبی دیده می شود که در دامنه جنوب شرقی آن بقایای کند و کارهای عمده ای که توسط کشاورزان در سالهای قبل انجام گرفته مقدار زیادی پی های سنگی، سفال، ابزار سنگی و تراشه های سنگ چخماق را آشکار کرده است.

 

 

همچنین در قسمتهای انتهای شیب این تپه نیز آثاری از تراشه های سنگ ابزار پیش از تاریخ یافت شده است.

 

 

تپه دیگر، در حدود 50 متری شمال شرقی تپه اصلی موسی با ارتفاع نسبتا کم و وسعت محدود تری قرار گرفته است که اطراف این تپه توسط زارعین برای تسطیح و استفاده کشاورزی تخریب شده است.

 

 

این تپه را با توجه به بافته های سطحی می توان هم دوره با لایه های آغازین تپه موسایی بزرگ به حساب آورد، چرا که در سطح آن نمونه هایی از انواع ابزارهای سنگی اعم از تیغه، تراشه و ... برخی قطعات سفال با تکنیک نازل و گاها لعاب گلی غلیظ نیز یافت شده است که دال بر استقرارهای پیش از تاریخ این محوطه ارزشمند می باشند.

 

 

این سفالها از نوع سفالهای کاهی پوک، با پوشش گلی غلیظ می باشند.

 

در این تپه بخاطر برداشت خاکهای اطراف آن و تسطیح برای استفاده زارعین بدون عملیات گمانه زنی، تعیین حریم دقیق مقدور نمی باشد.

 

 

تپه سوم از تپه های سه گانه موسایی در شهرستان روانسر، با ارتفاع حدود دو متر از سطح زمینهای مجاور و برشی که در ضلع شمال غربی آن ایجاد شده کاملا متمایز از بقیه می باشد. در دامنه این تپه نیز قطعات سفال با خمیره قرمز مایل به صورتی و لبه های پهن که از مشخصه های سفالهای دوران تاریخی پارت - ساسانی است، به دست آمده است، علاوه بر آن بقایای سنگهایی که در سطح و اطراف این تپه قرار دارد، از وجود برخی آثار معماری در آن خبر می دهد.

 

 

دخمه روانسر که مردم روانسر به آن «کۆ شک» می‌گویند در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع است که به دوره ماد بازمی‌گردد.

 

 

 این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که ورودی آن به سمت شرق و مشرف به رودخانه وشکه رو است. نقش اهورامزدا، یک شخص روحانی و توده‌ای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده می‌شود.

 

 

یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنه خانی وجود داردبه اسم «تختی زنگی» که احتمالاً هم‌زمان با دخمه ساخته شده‌است و نشان دهنده وجود یک کاخ یا سازه‌ای کوچکتر در نزدیکی چشمه در دوران هخامنشی است.

 

 

 بنابر این روانسر در دوره هخامنشی نیز احتمالاً یکی از مراکز مهم این حکومت در غرب کشور بوده‌است.

 

این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.